Tansiyon Değerleri Tablosu: Büyük ve Küçük Tansiyon Nedir?

Tansiyon aletinizle ölçüm yaptınız ve ekranda birkaç rakam belirdi. Peki bu rakamlar ne anlama geliyor? Bu rehberde büyük ve küçük tansiyonun ne demek olduğunu, ekrandaki değerlerin nasıl okunacağını ve sonuçları hekiminiz için nasıl kaydedebileceğinizi anlatıyoruz.

Önemli bir hatırlatma: Ölçüm sonuçlarınızın sizin için ne anlama geldiğini ve bir tedaviye gerek olup olmadığını yalnızca hekiminiz değerlendirebilir. Bu sayfa yalnızca genel bilgi verir.

Tansiyon (kan basıncı) nedir?

Tansiyon, kalbin pompaladığı kanın atardamar duvarlarına yaptığı basınçtır. İki değerle ifade edilir ve birimi milimetre cıva (mmHg) olarak yazılır.

• Büyük tansiyon (sistolik): Kalp kasılıp kanı damarlara pompaladığı andaki basınçtır. Ekranda genellikle “SYS” olarak yazar.
• Küçük tansiyon (diyastolik): Kalbin iki atım arasında gevşediği andaki basınçtır. Ekranda genellikle “DIA” olarak yazar.
• Nabız: Kalbin bir dakikadaki atım sayısıdır. Ekranda genellikle “PUL” ya da kalp simgesiyle gösterilir.

“12'ye 8” ne demek?

Türkiye'de tansiyon değerleri günlük konuşmada çoğunlukla santimetre cıva cinsinden söylenir. “12'ye 8” dendiğinde aslında 120/80 mmHg kastedilir. Yani büyük tansiyon 120, küçük tansiyon 80 mmHg demektir. Aletinizin ekranında değerler mmHg cinsinden, üç haneli olarak görünür.

Uluslararası kılavuzlardaki genel kategoriler

Uluslararası kılavuzlarda yetişkinler için tansiyon değerleri genel olarak bazı kategorilere ayrılır. Aşağıdaki tablo, Avrupa kılavuzlarında muayenehane ölçümleri için kullanılan sınıflamanın sadeleştirilmiş bir özetidir ve yalnızca genel bilgi amaçlıdır.

Bu tabloyu okurken şunları unutmayın:

• Farklı ülkelerin ve kuruluşların kılavuzları farklı sınırlar kullanabilir.
• Evde yapılan ölçümler için hekimler muayenehane ölçümlerinden farklı değerlendirme ölçütleri kullanabilir.
• Değerlendirmede kişinin yaşı, diğer sağlık durumları ve kullandığı ilaçlar da dikkate alınır.
• Tek bir ölçüm değil, belirli bir süre boyunca yapılan düzenli ölçümler önemlidir.
• Bu tablo çocuklar için geçerli değildir.

Kısacası tablo, hekiminizle konuşurken neyi kastettiğini anlamanıza yardımcı olur; kendi başınıza bir sonuca varmanız için değildir.

Düşük değerler ve nabız hakkında

Tansiyonun düşük çıkması da en az yüksek çıkması kadar merak edilen bir konudur. Düşük değerlerin bir kişi için sorun olup olmadığı, kişinin şikâyetlerine ve genel sağlık durumuna göre değişir. Baş dönmesi, ayağa kalkınca kararma ya da halsizlik gibi şikâyetleriniz varsa ölçüm kayıtlarınızla birlikte hekiminize başvurun.

Aletinizin gösterdiği nabız değeri de tek başına bir yorum için yeterli değildir. Nabız; hareket, heyecan, kafein ve kullanılan bazı ilaçlara göre değişebilir. Nabzınızla ilgili sorularınızı da hekiminize sorun.

Ölçümünüzün güvenilir olması için

Bir değeri yorumlamadan önce ölçümün doğru koşullarda yapıldığından emin olmak gerekir. Kola uygun olmayan bir manşon ya da yanlış oturuş, ekrandaki değerleri etkileyebilir. Manşon seçimi için manşon ölçüsü rehberimize, alet tipleri arasındaki farklar için koldan mı bilekten mi rehberimize göz atabilirsiniz.

Tansiyon neden ölçümden ölçüme değişir?

Tansiyon gün içinde doğal olarak değişir. Uyku, stres, fiziksel hareket, yemek, kafein, ağrı, soğuk ve hatta konuşmak bile ölçümü etkileyebilir. Bazı kişilerde muayenehanede ölçülen değerler, heyecan nedeniyle evdekinden farklı çıkabilir. Bu yüzden düzenli ve aynı koşullarda yapılan ev ölçümleri hekiminiz için değerli bilgi sağlar. Doğru ölçüm adımlarını evde tansiyon nasıl ölçülür rehberimizde anlattık.

Sonuçları nasıl kaydetmeli?

Hekiminize götüreceğiniz kayıtlarda şu bilgilerin bulunması faydalıdır:

• Her ölçümü, iyi ya da kötü görünsün, olduğu gibi kaydedin.
• Ekranda düzensiz kalp atışı simgesi çıktıysa bunu da not edin.
• Kontrole giderken kayıt defterinizi ve mümkünse aletinizi yanınızda götürün.

Kayıtlarınızı düzenli tutmanın kolay yolları da vardır: Her ölçümden sonra ekranın fotoğrafını çekmek, buzdolabının üzerine asılı basit bir tablo kullanmak ya da bir yakınınızdan sonuçları sizin için not etmesini istemek gibi. Önemli olan, hekiminizin önüne düzenli ve okunaklı bir kayıt götürebilmektir.

Kayıt tutmayı kolaylaştırmak için hafızalı aletler ya da sonuçları telefona aktaran Bluetooth'lu tansiyon aletleri tercih edilebilir. Tüm modelleri tansiyon aleti kategorimizde inceleyebilirsiniz.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Ölçüm sonuçlarınız sizi endişelendiriyorsa ya da beklediğinizden farklıysa hekiminizle görüşün. İlaç kullanıyorsanız, ölçüm sonuçlarınıza göre ilacınızı kendi başınıza asla bırakmayın, artırmayın ya da azaltmayın; her değişiklik hekiminizin kararıyla yapılmalıdır.

Ölçüm sonucu ne olursa olsun; göğüs ağrısı, nefes darlığı, şiddetli baş ağrısı, konuşma bozukluğu, yüzde ya da kolda güçsüzlük, bulanık görme gibi şikâyetleriniz varsa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.

Aletinizin ekranı ya da kullanımı hakkında sorularınız için bize telefonla ya da WhatsApp'tan ulaşabilirsiniz.

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; ölçüm sonuçlarınızı mutlaka hekiminizle değerlendirin.