Tansiyon Nasıl Ölçülür? Evde Doğru Ölçüm İçin 10 Kural

İyi bir tansiyon aleti almak işin yarısıdır; diğer yarısı doğru ölçüm yapmaktır. Aynı alet, farklı koşullarda kullanıldığında birbirinden oldukça farklı sonuçlar gösterebilir. Aşağıdaki kurallar, evde yaptığınız ölçümlerin hekiminiz için daha anlamlı olmasına yardımcı olur.

Hekiminiz size farklı bir ölçüm düzeni önerdiyse her zaman onun söylediğini uygulayın.

Ölçümden önce

1. Kahve, çay, sigara ve egzersizden sonra bekleyin

Ölçümden önceki yaklaşık 30 dakika içinde kahve, çay, kola gibi kafeinli içecekler içmeyin, sigara içmeyin ve yorucu hareket yapmayın. Bunlar tansiyonu geçici olarak etkileyebilir.

2. Tuvalet ihtiyacınızı giderin

Dolu bir mesane ölçüm sonucunu etkileyebilir. Ölçümden önce tuvalete gitmeniz önerilir.

3. Beş dakika dinlenin

Sırtınızı yaslayabileceğiniz bir koltuğa ya da iskemleye oturun ve ölçüme başlamadan önce en az 5 dakika sessizce dinlenin. Telefonla konuşmayın, televizyonda heyecanlı bir şey izlemeyin.

Doğru oturuş ve kol pozisyonu

4. Sırtınız dik ve destekli, ayaklarınız yerde olsun

Sırtınızı arkalığa yaslayın. Ayaklarınız yere düz bassın, bacak bacak üstüne atmayın.

5. Kolunuz kalp hizasında olsun

Kolunuzu masaya koyun; avuç içi yukarı baksın. Manşon kalbinizle aynı yükseklikte olmalıdır. Gerekirse kolunuzun altına bir yastık koyabilirsiniz. Bilekten ölçen alet kullanıyorsanız bileğinizi kalp hizasına kaldırın.

6. Manşonu çıplak kola doğru sarın

Manşonu kalın giysinin üstüne değil, çıplak kola sarın. Kolu sıvadığınızda kumaş kolu sıkıyorsa giysiyi çıkarın. Manşonun alt kenarı dirsek iç çizgisinin yaklaşık 2–3 cm üstünde olmalıdır. Manşon üzerindeki işaret (genellikle bir ok ya da çizgi) kolun iç tarafındaki atardamara denk gelmelidir. Manşon ne çok sıkı ne çok gevşek olmalı; altına iki parmak sığacak kadar bırakın. Manşonun kolunuza uygun olduğundan emin değilseniz manşon ölçüsü rehberimize bakın.

Ölçüm sırasında ve sonrasında

7. Konuşmayın, kıpırdamayın

Manşon şişerken ve inerken konuşmayın, kolunuzu ve parmaklarınızı oynatmayın. Hareket etmek ölçümü bozabilir ya da aletin hata vermesine yol açabilir.

8. En az iki ölçüm yapın

İlk ölçümden sonra 1–2 dakika bekleyip ikinci ölçümü yapın. Hekiminiz önerirse üçüncü bir ölçüm de yapabilirsiniz. Her iki sonucu da not edin; bazı hekimler ortalamayı ister.

9. Her gün aynı saatlerde ölçün

Hekiminiz aksini söylemedikçe ölçümler genellikle sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez yapılır. Sabah ölçümü uyandıktan sonra, tuvalete gittikten sonra ve kahvaltıdan önce yapılır. İlaç kullanıyorsanız ölçüm zamanını ilaçlarınıza göre nasıl ayarlayacağınızı hekiminize sorun; ilaçlarınızı kendi başınıza değiştirmeyin.

10. Sonuçları kaydedin

Tarih, saat, büyük tansiyon, küçük tansiyon ve nabız değerlerini bir deftere ya da tabloya yazın. Baş ağrısı, stres, uykusuzluk gibi ölçümü etkileyebilecek durumları da not edin. Hafızalı aletler bu işi kolaylaştırır; kayıtları telefona aktarmak isteyenler için Bluetooth'lu tansiyon aletleri de bulunur.

Örnek kayıt tablosu

Tarih	Saat	Büyük (SYS)	Küçük (DIA)	Nabız	Not
…	Sabah	…	…	…	…
…	Akşam	…	…	…	…

Ekrandaki değerlerin ne anlama geldiğini tansiyon değerleri rehberimizde anlattık. Değerlendirmeyi her zaman hekiminize bırakın.

Sık yapılan hatalar

• Merdiven çıktıktan ya da eve yeni girdikten hemen sonra ölçmek
• Kolu boşlukta, sarkık tutmak
• Manşonu giysinin üstüne sarmak
• Kola küçük ya da büyük gelen manşon kullanmak
• Tek bir yüksek ya da düşük ölçüme göre telaşlanmak
• Ölçüm sırasında konuşmak

Kaç gün, kaç kez ölçmeliyim?

Ölçüm sıklığını hekiminiz belirler. Bazı hekimler kontrolden önceki birkaç gün boyunca sabah ve akşam düzenli ölçüm yapılmasını ister; bazıları ise daha seyrek ölçümü yeterli görür. Sık sık, gün boyunca durmadan ölçüm yapmak çoğu zaman gereksiz kaygıya yol açar. Size söylenen düzene uyun ve kayıtlarınızı eksiksiz tutun.

Bilekten ölçen alet kullanıyorsanız

Yukarıdaki kuralların hepsi bilekten ölçümde de geçerlidir. Ek olarak, ölçüm boyunca bileğinizin kalp hizasında kalmasına özellikle dikkat edin; dirseğinizi masaya dayayıp bileğinizi göğüs hizasına kaldırabilirsiniz. İki tip arasındaki farkları koldan mı bilekten mi rehberimizde anlattık.

Evde ve muayenede farklı sonuçlar

Bazı kişilerde muayenehanede ölçülen değerler, heyecan ya da yol yorgunluğu nedeniyle evde ölçülenlerden farklı çıkabilir. Tersi de mümkündür. Bu durum, evde düzenli ve doğru koşullarda yapılan ölçümlerin neden değerli olduğunu gösterir. Farkı fark ederseniz kayıtlarınızı hekiminize gösterin; değerlendirmeyi o yapar.

Aletinizi kontrole götürün

Evde doğru ölçüm yapıp yapmadığınızdan emin olmanın kolay bir yolu vardır: Aletinizi bir sonraki muayenenize götürün ve hekiminizin ya da hemşirenizin önünde bir ölçüm yapın. Böylece hem manşonu doğru takıp takmadığınız hem de oturuşunuz kontrol edilmiş olur. Henüz bir aletiniz yoksa evde kullanım için koldan ölçer tansiyon aletlerine göz atabilirsiniz.

Ölçüm konusunda aklınıza takılan bir şey olursa bize telefonla ya da WhatsApp'tan ulaşabilirsiniz. Aletinizin kullanımıyla ilgili sorularınızı memnuniyetle yanıtlarız.

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; ölçüm sonuçlarınızı mutlaka hekiminizle değerlendirin.